terapi ve arzu


psikanaliz

T İnsanlar kendi hikâyelerinden memnun olmadıklarında ya da hikâyelerini yazamadıklarında veya yeterince iyi dinleyici bulamadıklarında terapiste giderler. Terapi, muhaliflerinin aksine geçmişimizi değiştirir. Çünkü geçmiş dediğimiz aslında tam olarak geçmemiştir ve algılarımızdan ibarettir, algılarımız/idrakimiz değiştikçe geçmiş de değişir. İnsan “hatırladıklarıyla unuttuklarının bir karışımıdır” (B Bıçakçı), ve “tüm yapabildiği algıları ve deneyimlerini kurmacaya dönüştürmektir” (Grotstein). “Yaşam ileri […]

15 Ekim 2019

kaybolma(ma) arzusu


psikanaliz

Hayatının bir döneminde hiç çekip gitmek, her şeyi geride bırakmak isteği duymayanımız var mıdır? Kimseye söylemeden, nereye gideceğini kestirmeden, telefonunu kapatıp uzaklaşmayı; tanımadığı insanlara hikayesini anlatmayı; yaşamından, hatta kendinden kaçmayı arzulamayanımız? Çocukken en çok korktuğumuz şeylerden birini, kaybolmayı, yetişkinlikte ne zaman ve neden isteriz? Bu yazının konusu bu; ama önce hepimizin aşina olduğu bir masalla […]

13 Ocak 2018

AVM’nin büyüsü


psikanaliz, psikiyatri

                                                                                                     “Daha fazlasını iste!” / Pepsi reklam […]

13 Ocak 2018

dedikodunun sırrı


psikanaliz, psikiyatri

İnternetin henüz yaygınlaşmadığı 90’lı yıllarda, gazetelerin hafta sonu yayımladıkları “magazin” ekleri hem ahlaki hem de mesleki tartışmaya yol açmıştı. Çiğ bir çıplaklık ve temelsiz bir magazin gazeteciliği söz konusuydu. Haber, güvenilir kaynaklardan edinilen bilgiyse, magazin, güvenilir olmayan muhabirlerin söylentileriydi. Söylenti (rivayet) “ağızdan ağıza dolaşan, kesinlik kazanmayan haber”, uzak akrabası dedikodu (gıybet) ise “başkalarını çekiştirmek ve […]

12 Ocak 2018

mizah: kötü gün dostu


psikanaliz

           “Otoritenin en büyük düşmanı ve onu zayıflatmanın kesin yolu kahkahadır.” / Hannah Arendt Umberto Eco’nun “Gülün Adı” adlı romanında, Aristo’nun, kaybolduğu rivayet edilen “Komedya” kitabını, kilisenin değerlerini kökünden sarsacağı için saklayan bağnaz bir keşişin kurgusal hikâyesi anlatılır. Oysa Batı (Hıristiyan) dünyasına yön veren Antikçağ filozofu Aristo komediye hak ettiği değeri vermemiştir; […]

12 Ocak 2018

self(in)in tarihi


psikanaliz

                                            “Eğer kendini beğenmişsen kendi resimlerini imzalaman da imzalamaman da                                              kendini beğenmişliktir. Eğer kendini beğenmiş değilsen, kendi resimlerini                                               imzalaman da imzalamaman da kendini beğenmişlik değildir.” / F. Porter   Yunan mitosunda peri kızı Ekho, […]

12 Ocak 2018

altıncı his: sezgi


psikanaliz, psikiyatri

                                             “Evrenin en anlaşılmaz özelliği, anlaşılabilir olmasıdır.” / A. Einstein Yakın geleceğe dair bilim-kurgu öğeleri barındıran “Her” (Aşk, 2014) filminde, yalnız ve mutsuz bir adam olan Theodore ile yapay zekâ arasındaki imkânsız aşk anlatılır. Filmi izleten, yapay […]

5 Ocak 2018

sigmund freud : bir karanlık aydınlanmacı


ustaya saygı

                                             “Psikanalizin rüya görenlerin mesleği olduğu hemen unutulmuştu.” A. Phillips Sigmund Freud 6 Mayıs 1856’da Freiberg’de dünyaya geldi. Babası Jacob reformist bir yahudiydi, ticaretle uğraşıyordu ve önceki evliliğinden iki oğlu vardı. 1855 yılında, kırk […]

3 Ocak 2018

sevgili depresyon


psikanaliz, psikiyatri

                                                                             “Derman aradım derdime/Derdim bana derman imiş” N.Mısri Tarih öncesinden postmodernizme                    Yeşilçam melodramlarında sık rastladığımız bir motife, depresyonun özel bir türü olan melankoliye adını veren mitosta da rastlarız. Savaşla (Ares), barışın-aklın (Athena) istenmeyen çocuğu Melancholius (Melankoli), annesi tarafından ormana bırakılır. Sefalet içindeki köylerde büyüyen Melankoli, zamanı geldiğinde yerinin tanrılar (zenginler) katı olduğunu öğrenir. Macera dolu […]

12 Aralık 2017

aldatmanın tarihi


psikanaliz, ustaya saygı

XX. yüzyılın en büyük ve tuhaf aşkı şüphesiz felsefeci ve aktivist Simon De Beauvoirve J.P. Sartrearasında yaşandı. 50 yılı aşkın ilişkileri boyunca evliliğe ve sadakate karşı çıkarak, üçüncü kişilerle birlikteliğe izin vererek ama tutkuyla bağlı kalarak yaşadılar. Önce Sartre göçtü dünyadan sonra da Beauvoir, külleri yan yana gömüldü. Ateist Sartre ve Beauvoir tekeşliliğe inanmıyorlardı, “tekeşliliğe inanmak tanrıya […]

11 Aralık 2017

Ben O Değilim


psikanaliz, sinema

Sinema tarihinin en ilginç senaryolarından biri olan “John Malkovich Olmak”da, ünlü oyuncunun zihnine girip bedenini yöneterek mesleki ve cinsel kimliğini bulan üç kişinin hikâyesi anlatılır. Doğaüstü güçlere sahip kahraman olmak çocuksu bir arzuyken, ergenlikte ünlülere özenir, ünlü olma düşlemleri kurarız – tutarlı ve kabullenebilir kimliğimizi oluşturana dek… Ben ile öteki(ler) arası alanda duyumsanan kimlik, bireyin […]

13 Kasım 2018

gadjo dilo


psikanaliz, sinema

“Çingenelerin elçisi”  Modern dünyamızda çok az popüler figür hakkında Tony Gatlif kadar az şey bilinir. Otobiyografisini yazmayı düşündüğünü öğrendiğimiz yönetmen, en iyi ihtimalle şimdilik, kendini kendine saklamaktadır.  1948 yılında Cezayir Bağımsızlık Savaşının içine doğar Gatlif. Annesi İspanyol Çingensidir, babası Berberi. Fakir ve çok çocuklu bir ailede büyür. Röportajlarında annesinin çok fedakâr olduğunu, onunla özel bir bağı olduğunu […]

13 Kasım 2018

amerikan sapığı


psikanaliz, sinema

Amerikan Sapığı, 1991 yılında yayımlanmış ve ülkesinde büyük sansasyon yaratmış aynı adlı romanın, iç piyasa hedeflenerek çekilmiş, iyice kotarılmış bir uyarlaması. Sinema eleştirmenleri tarafından fantastik olanın, gerçeğin önüne geçtiği bir seri katil filmi olarak sınıflandırılmış. Film ve roman bekleneceği gibi okurları ve izleyenleri ikiye bölmüş: çok beğenenler, hiç beğenmeyenler, ucuz bulanlar, kült mertebesine ulaştığını söyleyenler… […]

13 Kasım 2018

hayallerin peşinde


psikanaliz, sinema

Hayallerin Peşinde (Revolutionary Road) Richard Yates‘in aynı adlı romanından (1961) uyarlanmış başarılı bir dönem filmi. İngiliz yönetmen Sam Mendes, tiyatro kariyerinin ardından çektiği ilk filmi Amerikan  Güzeli (American Beauty) ile yüksek gişe başarısını yakalamış, takdir ve ödülleri toplamıştı. Amerikan Güzeli 1990’ların Amerika’sına ve aile yapısına eleştirel bir bakıştı, Hayallerin Peşinde 1950’lerin… Ancak bu filmi benim için ilginç kılan şey kadın-erkek […]

13 Kasım 2018

pandora’nın kutusu


psikanaliz, sinema

PSİKANALİZ Psikanaliz’in diğer adı “derinlik psikolojisi” dir. Bilinçdışına ulaşma tekniğidir psikanaliz. Bir terapi biçimi olduğu kadar, bir düşünme biçimi, çözümleyici bir bakış açısıdır aynı zamanda (analitik zihin). Felsefe, toplumbilim, antropoloji ve diğer disiplinlerle sürekli dirsek teması içindedir. Aynı zamanda dinamik bir öğretidir. Yaşam değiştikçe, kuram da değişir. Bana kalırsa insana dair en dolayımsız tanımı WHO […]

13 Kasım 2018